Các cử chỉ nồng ấm của Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam và Trung Quốc vẫn làm dậy sóng dư luận, nhất là trong bối cảnh Bắc Kinh có những hành động đơn phương gây leo thang căng thẳng trên biển Đông.
Tin cho hay, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh và người đồng cấp Trung Quốc Thường Vạn Toàn lần đầu tiên hội đàm tại biên giới trên bộ hôm 15/5 vừa qua.
Các bức ảnh đăng tải cho thấy hai vị lãnh đạo nắm chặt cả hai bàn tay của nhau, trong khi các quan chức khác của hai nước đứng nhìn.
Báo chí trong nước dẫn lời ông Thanh nói rằng cuộc giao lưu hữu nghị Việt – Trung trên biên giới lần hai “thể hiện quyết tâm cao trong hợp tác quốc phòng gữa hai nước, cho thấy Việt Nam và Trung Quốc hết sức coi trọng mối quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện”.
Trong khi đó, truyền thông Trung Quốc trích lời ông Thường nói rằng Bắc Kinh trân trọng mối quan hệ với Việt Nam, và sẽ triển khai sự đồng thuận đạt được giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và ông Nguyễn Phú Trọng trong chuyến thăm Trung Quốc mới đây của người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam.
Từ lâu Trung Quốc không phải là nước xã hội chủ nghĩa, mà nó là nước đại Hán. Cho nên là chuyện nó lấn át được Việt Nam nó cứ lấn át. Lấn được bước nào thì cứ lấn. Cái chuyện mà lúc nó chơi cái này, nó thỏa hiệp cái này, làm ra vẻ hòa hoãn cái này, trong khi đó nó lại chơi cái chuyện khác thì là chuyện tất nhiên. Biên giới trên bộ thì Bộ trưởng hai bên gặp nhau, thỏa thuận, ra vẻ hòa bình, hữu nghị lắm, nhưng trên biển họ vẫn gây sự, cấm đánh bắt cá ở vùng biển của Việt Nam...Nhà nghiên cứu Dương Danh Dy.
Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc được trích lời nói thêm rằng phía Bắc Kinh sẽ coi trọng phương châm 4 tốt giữa hai nước: “Láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt”.
Ông Dương Danh Dy, nhà nghiên cứu kỳ cựu về quan hệ Việt – Trung, cho biết quan hệ giữa hai nước láng giềng từng được coi là “môi hở, răng lạnh” đã “chuyển sang một giai đoạn mới, khác hẳn ngày xưa”. Cựu quan chức ngoại giao của Việt Nam nói thêm:
“Từ lâu tôi đã bác bỏ nhận định cho rằng Trung – Việt cùng là nước xã hội chủ nghĩa cuối cùng còn lại vì từ lâu Trung Quốc không phải là nước xã hội chủ nghĩa, mà nó là nước đại Hán. Cho nên là chuyện nó lấn át được Việt Nam nó cứ lấn át. Lấn được bước nào thì cứ lấn. Cái chuyện mà lúc nó chơi cái này, nó thỏa hiệp cái này, làm ra vẻ hòa hoãn cái này, trong khi đó nó lại chơi cái chuyện khác thì là chuyện tất nhiên. Biên giới trên bộ thì Bộ trưởng hai bên gặp nhau, thỏa thuận, ra vẻ hòa bình, hữu nghị lắm, nhưng trên biển họ vẫn gây sự, cấm đánh bắt cá ở vùng biển của Việt Nam. Theo tôi, không thế thì không phải là Trung Quốc.”
Ngoài việc tiến hành thảo luận song phương, ông Thanh và ông Thường còn trồng cây lưu niệm trong khuôn viên Nhà văn hóa Hữu nghị biên giới Việt – Trung.
Tin cho hay, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc còn trao tặng cho người đồng cấp phía Việt Nam một chiếc bình gốm mà báo chí trong nước nói là “đặc trưng phong cách Trung Hoa”.
Hai nhà lãnh đạo quân sự Việt – Trung còn chứng kiến cuộc tuần tra chung của lực lượng biên phòng hai phía.
Một bạn đọc có tên là Giả Nai bình luận trên trang web của VOA Việt Ngữ: “Đang lúc tình hình biển Đông đang căng thẳng, Trung Quốc tiếp tục đưa giàn khoan 981 vào vùng lãnh hải Việt Nam... mà bộ trưởng bộ quốc phòng CSVN vẫn coi trọng hợp tác quân sự với Trung Quốc, xem việc chiếm lấn lãnh hải Việt Nam tựa như không có gì xảy ra!...”
Trong khi đó, nhà nghiên cứu Dương Danh Dy nhận định thêm về cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Việt – Trung:
“Mặt trên bộ mà yên được với Trung Quốc thì cũng tốt hơn là để cho họ gây sự, họ quấy rối. Phải nói thật như thế. Tôi làm về Trung Quốc từ lúc còn trẻ tới bây giờ tôi ngoài 80 tuổi rồi, tôi thấy là mệt lắm. Nếu để họ quấy rối, gây chuyện với mình trên biên giới trên bộ thì nhiều chuyện lắm. Cho nên nếu mà yên ổn được thì cứ yên. Còn mặt nào chưa yên được thì phải chịu, phải đấu tranh với nhau thôi”.
“Đang lúc tình hình biển Đông đang căng thẳng, Trung Quốc tiếp tục đưa giàn khoan 981 vào vùng lãnh hải Việt Nam... mà bộ trưởng bộ quốc phòng CSVN vẫn coi trọng hợp tác quân sự với Trung Quốc, xem việc chiếm lấn lãnh hải Việt Nam tựa như không có gì xảy ra!...”Bạn đọc VOA bình luận.
Các hoạt động tại một phần đường biên giới trên bộ dài khoảng hơn 1.000 km diễn ra trong bối cảnh tranh chấp biển Đông nóng lên thời gian qua, với việc Trung Quốc tiếp tục công khai các hoạt động lấn biển tại các khu vực tranh chấp.
Chưa rõ là hai vị lãnh đạo quân đội hai nước có bàn về những tranh chấp trên biển hay không. Báo chí Việt Nam không đề cập tới điều này.
Liên quan tới giàn khoan dầu gây tranh cãi từng đẩy quan hệ hai nước xuống mức thấp nhất trong nhiều tập kỷ hồi năm ngoái đang hiện diện trên biển Đông, Việt Nam tuyên bố “đang theo dõi chặt chẽ hoạt động của giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc và có những hoạt động chuẩn bị để sẵn sàng ứng phó với các tình huống xảy ra trên biển."
Trong một diễn biến khác, Bộ Ngoại giao Việt Nam mới đây đã hoan nghênh phiên điều trần tại Ủy ban Đối ngoại của Thượng viện Mỹ về chủ đề “Bảo vệ lợi ích của Hoa Kỳ tại Biển Hoa Đông và Biển Đông”.
Your browser doesn’t support HTML5
Truyền hình vệ tinh VOA 19/5/2015